De laatste weken werden veel grote najaarsmarathons gehouden – en er volgen er nog een paar – en daarbij bleek dat meerdere hardlopers valsspeelden door af te snijden of gedeeltes op een fiets of zelfs met het openbaar vervoer af te leggen. Maar hoe vaak gebeurt dat nu eigenlijk? We kunnen je alvast verklappen: vaker dan je waarschijnlijk denkt.
Vorige maand was het bijvoorbeeld raak bij de Berlijn Marathon, waar een Chinese influencer na 38 kilometer achterop een fiets besloot te springen en de laatste kilometers niet lopend, maar zittend af te leggen. Alsof dat nog niet bizar genoeg is, vierde de vrouw haar finish groots en deed ze alsof ze een persoonlijk record had behaald. Het voorval kwam groots in het nieuws, maar de vrouw blijkt zeker niet de enige.
Voor marathonorganisaties zelf is het sowieso lastig te controleren of deelnemers valsspelen. Bij elite-lopers lukt dat vaak nog wel – zij zijn makkelijker te controleren, al is het alleen al omdat ze vooraan lopen en dus veel meer in het zicht van camera’s, officials en organisatie – maar bij de vaak tienduizenden recreanten is het complex. Natuurlijk zorgen tijdmatten voor enige vorm van controle, maar meer dan eens registreren niet álle matten álle doorkomsten, terwijl lopers wel degelijk netjes het volledige parcours afleggen. Duizenden ‘eerlijke’ lopers vinden na afloop van hun 42.2 kilometer een missend controlepunt in hun timing.
Eigen initiatief: valsspelers opsporen
Er zijn mensen die er een sport van maken om op eigen initiatief te controleren of – en zo ja, hoe veel – er is valsgespeeld bij marathons. Roberto Abrahao is zo iemand; een data-analist die onder zijn Instagram-account ‘Race Auditor’ video’s plaatst over opvallende (lees: afwijkende) marathonprestaties. Door ontbrekende meetpunten te bekijken, tussentijden naast elkaar te leggen, opvallende versnellingen te analyseren en daar vervolgens ook verbanden tussen te leggen, kijkt hij of er mogelijk sprake is van valsspelen. Schrik niet: volgens hem waren er bij de Marathon van Rotterdam bijvoorbeeld 105 deelnemers die zich schuldig hebben gemaakt aan valsspelen. Als meest schrijnende voorbeeld haalt hij een loper aan die na 30 kilometer 3:06:53 noteerde, maar op 40 kilometer door kwam in 3:18:52. Iedereen die de Marathon van Rotterdam kent, begrijpt meteen; diegene heeft simpelweg de ronde rond het Kralingse Bos overgeslagen en is op het heen en weer-stuk gekeerd.
Organisaties analyseren gegevens zelf ook, maar blijkbaar glippen er hier en daar nog wat valsspelers doorheen. Valsspelers die wel ‘gepakt’ worden, worden logischerwijs direct uit de uitslagenlijst gehaald. Eigenlijk alle grote marathonorganisaties zijn unaniem over de oplossing van dit probleem: “Sommige lopers spelen niet bewust vals, maar raken onderweg geblesseerd of worden niet lekker. Zij zoeken dan de snelste weg richting finish, simpelweg om dan daar uit te kunnen stappen. Wij gaan ook een beetje uit van een stukje eerlijkheid en vertrouwen.”
Valsspelen bij een marathon: het gebeurt vaker dan je denkt























