Els Visser over einde topsportcarrière: ‘Geen behoefte meer om zware trainingen te doen’

Ze was een relatieve laatbloeier – of in ieder geval begon ze laat met de triathlonsport – maar boekte de afgelopen acht jaar als profatlete grote successen: Els Visser won Ironmans, Challenge wedstrijden, finishte twee keer top twintig op Kona, werd derde bij Challenge Roth, Europees Kampioen op de Long Distance en op diezelfde afstand – en ook op de Middle Distance – pakte ze nationale titels. Maar dat is nu voorbij: “Daar heb ik helemaal vrede mee. Hoe heb ik dit in godsnaam acht jaar volgehouden?”

Ze vraagt het lachend, maar de kern van de vraag is natuurlijk duidelijk: het leven als topsporter is zwaar en ook voor Visser vergde dat een ijzeren wil en idem discipline, om nog maar te zwijgen over de constante opofferingen. Toch is dat niet de reden waarom Visser in december vorig jaar haar afscheid als profatlete aankondigde. “Ik had nu zo’n mooi team om me heen, dat het eigenlijk heel comfortabel zou zijn om nog een jaar, misschien zelfs twee jaar door te gaan. Maar dat mag niet de reden zijn om door te gaan.”

‘Ik reageerde in eerste instantie boos en opstandig’

Het is dan ook datzelfde team – met coach Brett Sutton voorop – dat Visser ervan overtuigde dat er meer is dan alleen de triathlonsport. “Brett begon er twee jaar geleden over. Hij heeft me altijd willen helpen als atleet, maar ook als mens. Hij vroeg zich dan af hoe hij ervoor kon zorgen dat ik een zo mooi mogelijk leven zou hebben. Op een gegeven moment kwam hij naar me toe en zei dat hij niet wilde dat ik nog twee of drie jaar profatleet zou blijven. Hij vond dat ik nog andere dingen te doen had. In eerste instantie reageerde ik boos en opstandig, want in mijn beleving was mijn leven als profatlete het mooiste dat er was.”

Toch had Sutton op dat moment een zaadje in het hoofd van Visser geplant en met haar medische achtergrond – Visser is afgestudeerd arts – en daarmee een potentieel succesvolle maatschappelijke carrière in het vooruitzicht, begon Visser in te zien dat er inderdaad meer is dan triathlon. “Dat besef kwam er steeds meer. Eind 2024 heb ik toen samen met Brett besloten om er nog één jaar voor te gaan.”

Dat jaar werd uiteindelijk niet het beste jaar voor Visser, die door een langslepende blessure niet honderd procent top was in Almere, waar ze overigens nog steeds tweede werd op het Europees Kampioenschap Long Distance, maar het WK Ironman op Kona zelfs helemaal moest laten schieten. “Dat was jammer, maar ook geen dealbreaker. Ik was er al twee keer geweest, dus het was goed zo.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Publieke gezondheid, preventie en vroegdiagnostiek

Visser zal de komende tijd gebruiken om haar maatschappelijke carrière specifieke richting en vorm te geven, al weet ze nu al dat ze zich vooral wil richten op publieke gezondheid, preventie en vroegdiagnostiek. Daarbij wil Visser inzetten op ‘de jonge en gezonde populatie’. “Ik zal me niet aansluiten bij een werkgever en mogelijk een eigen kliniek opzetten. Die zal buiten de reguliere zorg vallen, maar bedoeld zijn om mensen zo snel mogelijk te diagnosticeren, zodat er gerichter gezondheidsonderzoek gedaan kan worden. Stel, je komt er via bloedonderzoek achter dat iemand drager is van het darmkanker-gen: dan kun je veel preventiever gaan onderzoeken, in plaats van dat zoiets pas op zestigjarige leeftijd tot uiting komt tijdens een regulier bevolkingsonderzoek en het mogelijk al te laat is.”

‘Bizar hoe lang mijn dagen ineens zijn’

Hoe dan ook; het waren gekke weken voor Visser. Van het ene op het andere moment viel haar zware trainingsregime weg, zag ze veel vaker vrienden en was er meer tijd voor andere dingen dan sport. “Ik vind het bizar hoe lang mijn dagen ineens zijn”, lacht ze. Toevallig lag Visser vandaag wel voor het eerst sinds weken weer in het zwembad. “Dat voelde ineens onwennig. Ik ben ook nog lekker aan het lopen, maar ik push en meet mezelf niet meer. Ik heb er helemaal vrede mee en ook geen enkele behoefte meer om die zware trainingen te doen. Het waren zulke zware workouts, dat ik me nu afvraag hoe ik dat acht jaar heb volgehouden.”

Die vraag beantwoordt Visser overigens zelf. “Als topsporter heb je een doel en wil je zo goed mogelijk worden. Daarom heb ik ook nooit moeite gehad om uit bed te komen of om mezelf te motiveren: ik heb het altijd leuk gevonden. Natuurlijk was het soms lastig om jezelf door de zwaarste trainingen te slepen, maar ik had er altijd plezier in. Je zet er simpelweg alles voor opzij.”

‘Een klein wereldje, maar ook een enorme verrijking’

Haar leven als topsporter was natuurlijk enigszins beperkt – want volledig gericht op trainen en presteren, waar alles voor moest wijken – maar toch heeft Visser dat nooit als een beperkende bubbel ervaren. “Dat komt ook door de manier waarop ik het beleefd heb. Ik heb heel veel gereisd, ben in geweldige gastgezinnen opgenomen, heb mooie culturen ontdekt: ja, het was een klein wereldje, maar ook een enorme verrijking van mijn leven.”

Hoogtepunten, met Maastricht voorop

Zoals gezegd; Visser won grote wedstrijden, was jarenlang nationaal bepalend op de Long Distance én internationaal een atlete om altijd rekening mee te houden. Dat begon allemaal met haar eerste overwinning van Ironman Maastricht, in 2018, die Visser nu nog steeds als één van de hoogtepunten uit haar loopbaan beschouwt. “Die kwam natuurlijk echt ‘out of the blue’; ik had daar nooit up durven hopen. Dat was echt een hele mooie overwinning.”

Ook haar overwinning van Ironman Nieuw-Zeeland (2023, red.) noemt Visser als een hoogtepunt, evenals de bizarre combinatie die Visser vorig jaar nog maakte: in een tijdsbestek van slechts één week werd ze toen derde bij Challenge Roth – nota bene in een toen nieuw Nederlands record – om slechts een paar dagen later alweer tweede te worden bij Ironman Vitoria-Gasteiz. “Pas later besef je eigenlijk hoe bizar zo’n prestatie was. Op het moment zelf sta je er niet altijd bij stil. Je gaat snel door; dat hoort er ook gewoon bij. Er zijn in ieder geval echt hele mooie races geweest en minstens zoveel besefmomentjes waarop ik door had dat ik mezelf zovaak heb overtroffen met tot wat ik allemaal in staat was.”

Tekst gaat verder onder afbeelding

Ook fouten en missers

Fouten werden er ook gemaakt door Visser, zo zegt ze zelf. Bijvoorbeeld in de corona-periode, waarin ze voornamelijk in Australië trainde, maar in een ‘ongezonde trainingsgroep’ terecht kwam. “Toen ben ik overtraind geraakt, kreeg blessures en zat zelfs tegen burnout klachten aan. Het was een groep met alleen maar meiden die elkaars concurrenten waren; iedere training was het racen. Soms zeiden we elkaar zelfs geen gedag meer, de spanning was intens en voelbaar. Daarbovenop kwam mijn eigen wil om altijd te presteren en het beter te doen: dat hielp niet mee. Toch ben ik dankbaar dat het is gebeurd, want daardoor kwam ik bij Brett terecht, en daar heb ik hele fijne jaren gehad.”

Ook op het gebied van contracten en samenwerkingen ging Visser nog wel eens de mist in, legt ze uit. “Als ik daar nu op terugkijk, vraag ik mezelf wel af waarom ik dat soms op een stomme manier heb aangepast. Ik heb veel dingen op goed vertrouwen gedaan, maar dat bleek dan toch een beetje anders te zitten. Uiteindelijk leer je daar ook weer van.”

Einde van een prachtige periode: ‘Het is goed zo’

Onder de streep kijkt Visser terug op vooral een prachtige loopbaan én een achtjarige periode waarin haar leven op meerdere vlakken werd verrijkt. Maar, nu is het écht klaar: ‘Het is zo’n ontiegelijk zware sport, zowel fysiek als mentaal. Als je er objectief naar kijkt, gaan de afstanden ook helemaal nergens over.”

Wie nog hoop heeft om Visser eens als Age Grouper tegen te komen, kan die droom meteen parkeren. “Dat zie ik mezelf niet doen. Misschien af en toe een hardloopwedstrijdje, maar ik ga mezelf ook nergens meer pushen. Die periode is klaar. Het is goed zo.”